Wydarzenie zostało zorganizowane w związku ze zbliżającą się 45. rocznicą tragicznych wydarzeń, które na trwałe zapisały się w historii Polski. Prezentowana ekspozycja składająca się z 24 plansz została po raz pierwszy pokazana poza granicami Polski, dzięki zaangażowaniu Szkoły Polskiej w Wiedniu oraz rodziny jednego zabitych górników – Zbigniewa Wilka. Ukazuje ona zarówno szerokie tło historyczne,  od kryzysu lat 70. i 80., przez narodziny „Solidarności”, aż po wprowadzenie stanu wojennego,  jak i dramatyczny przebieg samej pacyfikacji oraz losy jej ofiar.

Na uroczystość przybyli licznie zaproszeni goście, reprezentujący środowiska dyplomatyczne, naukowe i polonijne, a także młodzież i harcerze. Wśród nich znaleźli się m.in.: minister pełnomocny, konsul generalny RP w Wiedniu dr Robert Filipczak, prezes Forum Polonii Andrzej Lech, prezes Związku Piłsudczyków Oddział Dunaj Wiedeń płk Mariusz Michalski, Natalie Kosch z Instytutu Slawistyki Uniwersytetu Wiedeńskiego, dyrektor Szkoły Polskiej przy Ambasadzie RP w Bratysławie Krzysztof Gruca, przedstawiciele Rady Rodziców oraz harcerze ZHP – Szczep „Gniazdo” w Wiedniu.

Uroczystość rozpoczęła się od oficjalnego powitania gości, którego dokonała dyrektor szkoły, pani Hanna Kaczmarczyk, przywołując słowa C. K. Norwida „Przeszłość to dziś, tylko cokolwiek dalej” i podkreślając znaczenie patriotycznego wychowania młodego pokolenia Polaków na emigracji. Następnie głos zabrał konsul generalny RP w Wiedniu, dr Robert Filipczak. W swoim niezwykle poruszającym wystąpieniu podzielił się osobistą refleksją na temat wprowadzenia stanu wojennego, ukazując jego znaczenie nie tylko w wymiarze historycznym, ale także osobistym.

Kolejnym punktem programu było wystąpienie pani Magdaleny Pelc, siostry zabitego górnika, Zbigniewa Wilka, które miało głęboko refleksyjny i emocjonalny charakter.

Po nim zaprezentowano wzruszającą inscenizację poświęconą dziewięciu górnikom poległym w kopalni „Wujek”. Przedstawienie w sugestywny sposób przybliżyło ich sylwetki oraz wprowadziło uczestników w dramatyczne realia grudnia 1981 roku.

Uzupełnieniem tej części była projekcja filmu Agnieszki Świdzińskiej „Życiorys z bliznami”, który dopełnił historyczną i emocjonalną narrację spotkania.

Następnie odbyło się spotkanie z bezpośrednimi świadkami wydarzeń – górnikami: Krzysztofem Pluszczykiem, Grzegorzem Budą oraz Franciszkiem Trójcą. Ich relacje, pełne autentyzmu i głębokich emocji, stanowiły jeden z najważniejszych momentów uroczystości. Po ich wystąpieniach uczestnicy mieli możliwość zadawania pytań, co stworzyło przestrzeń do dialogu i pogłębionej refleksji.

W wydarzeniu uczestniczył również dyrektor Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności –Robert Ciupa oraz pracownik Centrum Karol Chwastek.

Szczególnego znaczenia nabrała obecność gości z Polski – rodzeństwa jednego z poległych górników, Zbigniewa Wilka: Ewy Wilk oraz Jana Wilka, co nadało uroczystości wymiar osobistego świadectwa pamięci. Obecna była także najmłodsza siostra, Magdalena Pelc wraz z rodziną.

Szczególną radość i nadzieję budziła licznie zgromadzona publiczność, a zwłaszcza obecność młodzieży. Jak podkreślali sami górnicy, to właśnie dla młodego pokolenia przyjechali do Wiednia, aby dać świadectwo prawdy o wydarzeniach grudnia 1981 roku, opowiedzieć o cenie wolności oraz uświadomić, jak wielką wartością jest to, co dziś często uznajemy za oczywiste. Ich słowa stanowiły ważne przypomnienie, że wolność została wywalczona i okupiona najwyższą ofiarą życia.

Całości wydarzenia towarzyszyły słowa:
„Płoną znicze ku zabitych chwale,
nie przygasła nadzieja na potem” – które oddawały jego nastrój i podkreślały trwałość pamięci o ofiarach.

Fot. Szkoła Polska im. Jana III Sobieskiego w Wiedniu