Gdzie szukać?

Najlepsze miejsca na grzyby są zazwyczaj pilnie strzeżoną tajemnicą każdego grzybiarza. Nie bez powodu – wiele osób wraca co roku w te same rejony, wiedząc, że przy odpowiedniej pogodzie można tam liczyć na udane zbiory.

W Austrii popularnymi regionami grzybobrania są m.in. Waldviertel, Styria i Wienerwald. Wiele zależy jednak od gatunku, rodzaju lasu i pogody. Na grzyby najlepiej wybrać się po kilku dniach ciepłej i wilgotnej pogody.

Pomocny w poszukiwaniach może być internetowy Pilzfinder stworzony przez Österreichische Mykologische Gesellschaft. Ta interaktywna platforma pokazuje zgłoszone stanowiska różnych gatunków w Austrii. Nie jest to jednak gotowa mapa „pewnych miejsc”, lecz dynamiczna baza obserwacji – warto więc traktować ją jako cenną wskazówkę.

Gdzie z Wiednia na grzyby?

Najbliższym dużym obszarem leśnym jest Wienerwald. Warto zainteresować się jego okolicami leżącymi w Dolnej Austrii, m.in. Mauerbach, Purkersdorf, Tullnerbach, Pressbaum czy Rekawinkel.

W samym Wiedniu grzybów można szukać przede wszystkim w zachodniej i północno-zachodniej części miasta:

• Schottenhof i Schottenwald – w tutejszych lasach można spotkać m.in. borowiki, czubajki kanie i lejkowce dęte.
• Steinhofgründe i okolice Baumgartner Höhe – na polanach i obrzeżach lasu można znaleźć m.in. czubajki kanie, borowiki i kurki.
• Heuberg oraz okolice Sophienalpe, Hameau i Dreimarkstein – to rozległe tereny Wienerwaldu, gdzie po sprzyjającej pogodzie można szukać różnych gatunków grzybów.

Trzeba jednak pamiętać, że wskazanie konkretnego lasu nie oznacza automatycznie wolnej drogi do zbiorów. Właściciel terenu może wprowadzić prywatny zakaz, a na obszarach chronionych obowiązują dodatkowe ograniczenia.

Uwaga! W Wiedniu całkowity zakaz zbierania grzybów obowiązuje na terenie rezerwatu Lainzer Tiergarten oraz w Parku Narodowym Donau-Auen, w tym w wiedeńskiej Lobau.

Najpierw sprawdź, czy wolno zbierać

Możemy wejść do lasu, ale nie wszystko, co w nim znajdziemy, należy do nas.

Grzyby są własnością właściciela lasu. Ich zbieranie na własny użytek jest jednak prawnie dozwolone, o ile właściciel tego wyraźnie nie zabronił, nie ograniczył lub nie uzależnił od opłaty.

W Austrii własność lasów jest mocno rozdrobniona – wiele terenów należy do osób prywatnych. Nie oznacza to jednak, że grzybiarz musi ustalać, do kogo należy każdy zagajnik. Przed rozpoczęciem zbierania trzeba po prostu uważnie rozejrzeć się po okolicy. Informacje o zakazach lub ograniczeniach są umieszczane na tablicach i innych oznaczeniach w terenie.

Przepisy dotyczące zbierania grzybów wynikają z austriackiej ustawy leśnej, ale są również uzupełniane regulacjami poszczególnych krajów związkowych. Dlatego zasady mogą się różnić w zależności od regionu.

Jeśli właściciel całkowicie zabronił zbierania, należy się do tego zastosować.

Ile można zebrać?

Jeśli zbieranie na danym terenie jest dozwolone, a właściciel nie wprowadził własnych ograniczeń, podstawowa zasada wynikająca z austriackiego prawa leśnego mówi o maksymalnie 2 kg świeżych grzybów dziennie na osobę. Za nieuprawnione przekroczenie tego limitu grozi kara do 150 euro.

Poszczególne kraje związkowe mogą jednak wprowadzać dodatkowe ograniczenia dotyczące ilości, godzin zbierania czy chronionych gatunków. Za poważniejsze naruszenia przepisów regionalnych mogą grozić znacznie wyższe kary. W Tyrolu osoby zbierające grzyby w celach zarobkowych mogą zostać ukarane grzywną sięgającą 30 tys. euro.

Przykładowo w Salzburgu obowiązuje szczegółowa zasada dotycząca grup: jeśli nie można przypisać zebranych grzybów poszczególnym osobom, grupa może mieć łącznie maksymalnie 8 kg. Nie jest to jednak ogólnokrajowy limit obowiązujący w całej Austrii.

Kiedy można zbierać?

Również godziny, w których wolno zbierać grzyby, mogą być różne w poszczególnych krajach związkowych.

W Salzburgu grzyby na własny użytek można zbierać w godzinach 7.00–19.00, przy czym od 1 października do końca roku obowiązuje krótszy czas – do godziny 17.00.

W Tyrolu zbieranie na własny użytek jest dozwolone w godzinach 7.00–19.00, natomiast w Vorarlbergu obowiązuje przedział 8.00–17.00.

Jeszcze inne zasady obowiązują w Karyntii, gdzie zbieranie dozwolone jest w godzinach 7.00–18.00. Dodatkowo borowiki i kurki można tam zbierać tylko od 15 czerwca do 30 września.

Warto więc przed wyprawą sprawdzić przepisy obowiązujące w konkretnym kraju związkowym i na danym terenie.

Uwaga na obszary chronione

W parkach narodowych, rezerwatach i innych obszarach objętych ochroną zbieranie grzybów może być całkowicie zabronione albo podlegać dodatkowym ograniczeniom. Nie należy więc zakładać, że zasady obowiązujące w zwykłym lesie dotyczą również terenów chronionych.

W Wiedniu całkowity zakaz zbierania obowiązuje m.in. w Lainzer Tiergarten oraz na terenie Parku Narodowego Donau-Auen, w tym w Lobau.

Zbieraj tylko te grzyby, które znasz

Najważniejsza zasada jest prosta: nie zbieraj grzybów, których nie potrafisz bez wątpliwości rozpoznać. Nie należy kierować się kolorem, zapachem czy tym, że grzyb został nadgryziony przez zwierzęta – to nie są wiarygodne oznaki jego jadalności.

Grzyby najlepiej wyjmować z podłoża w całości, aby można było rozpoznać również podstawę trzonu. W Wiedniu zaleca się ich delikatne wykręcanie zamiast odcinania. Do transportu najlepiej używać przewiewnego koszyka; plastikowe torby nie są odpowiednie.

Warto też pamiętać, że nie wszystkie gatunki można zbierać. Niektóre są objęte szczególną ochroną, a w poszczególnych krajach związkowych mogą obowiązywać dodatkowe zakazy.

Gdzie sprawdzić grzyby?

Jeżeli po powrocie z lasu mamy wątpliwości co do znalezionych okazów, można skorzystać z fachowej porady.

W Wiedniu działa Zentrale Pilzberatungsstelle przy MA 59 na Naschmarkcie. Specjaliści bezpłatnie pomagają w identyfikacji grzybów. Punkt działa od marca do listopada, od poniedziałku do piątku w godzinach 7.30–15.30.

Porad udziela również Österreichische Mykologische Gesellschaft. Konsultacje odbywają się w poniedziałki w godz. 17.00–18.30 w Department für Botanik Uniwersytetu Wiedeńskiego przy Rennweg 14.

A jeśli po zjedzeniu grzybów źle się poczujemy?

Objawy zatrucia nie zawsze pojawiają się od razu. W przypadku podejrzenia zatrucia grzybami należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem lub Vergiftungsinformationszentrale (VIZ) pod numerem 01 406 43 43, która działa przez całą dobę. W sytuacji zagrożenia życia należy dzwonić pod numer 144.

Jeśli to możliwe, warto zachować resztki potrawy lub pozostałe grzyby – mogą pomóc w ustaleniu przyczyny zatrucia. Nie należy samodzielnie wywoływać wymiotów.