– W uproszczeniu w Austrii można rozróżnić rozwód za porozumieniem stron oraz rozwód sporny. W przypadku rozwodu spornego można dalej rozróżnić rozwód z winy jednego z małżonków oraz rozwód bez orzekania o winie, ale z innych powodów, na przykład z powodu choroby.
Przy rozwodzie z winy chodzi więc o to, że jeden z małżonków zachował się w sposób, który można mu zarzucić, a zachowanie to doprowadziło do tego, że małżeństwo dla drugiego małżonka ostatecznie się rozpadło. Mówi się wtedy, że małżeństwo jest trwale rozbite. Takim zachowaniem może być na przykład zdrada, ale także przemoc fizyczna albo wyrządzanie drugiemu małżonkowi poważnej krzywdy psychicznej.
Nie wystarczy jednak, że jeden z małżonków zrobił coś złego. To zachowanie musi również przyczynić się do rozpadu małżeństwa i musi być zawinione. Jeżeli małżeństwo już wcześniej było ostatecznie rozbite, późniejsza zdrada może ewentualnie nie być już przyczyną jego rozpadu. W innym przypadku, jeżeli jeden z małżonków znajdował się w stanie niezawinionego odurzenia, jego zachowanie może w pewnych sytuacjach nie zostać uznane za zawinione.
Jeżeli sąd dojdzie do wniosku, że jeden z małżonków ponosi wyłączną albo przeważającą winę za rozpad małżeństwa, może orzec rozwód z jego winy. Skutkiem takiego orzeczenia jest to, że małżonek niewinny może żądać od małżonka winnego alimentów, czyli tak zwanego utrzymania małżeńskiego. Jest to jednak możliwe tylko pod pewnymi warunkami. Na przykład małżonek niewinny nie może być w stanie samodzielnie zarobić wystarczająco dużo, aby się utrzymać. Musi także podjąć pracę, jeżeli można tego od niego rozsądnie wymagać.

W mojej rodzinie po śmierci jednej osoby doszło do sporu o spadek. Jedna z osób źle zachowała się wobec zmarłego, a mimo to chce dziedziczyć. Pojawia się więc pytanie: czy w Austrii można zostać pozbawionym prawa do dziedziczenia, mimo że normalnie miałoby się prawo do spadku?
– W austriackim prawie spadkowym istnieje pojęcie niegodności dziedziczenia. Chodzi o sytuację, w której dana osoba z powodu bardzo poważnego nagannego zachowania nie może dziedziczyć. Nie może wtedy otrzymać niczego ze spadku ani na podstawie przepisów prawa, ani na podstawie testamentu.
Zmarły nie musi tego wcześniej wyraźnie postanowić. Niegodność dziedziczenia wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Myśl stojąca za tym przepisem jest prosta: ustawodawca zakłada, że zmarły prawdopodobnie nie chciałby, aby z jego majątku skorzystała osoba, która dopuściła się wobec niego, jego ostatniej woli albo samego spadku szczególnie ciężkiego naruszenia.

Niegodna dziedziczenia może być na przykład osoba, która popełniła poważne, umyślne przestępstwo przeciwko zmarłemu. Może to być również osoba, która celowo przeszkadza w sporządzeniu testamentu. Będzie tak na przykład wtedy, gdy ktoś ukrywa albo niszczy testament lub przez nacisk bądź podstęp doprowadza zmarłego do sporządzenia określonego testamentu.

Istnieją też inne przypadki, na przykład poważne przestępstwa przeciwko bliskim osobom zmarłego, zadanie zmarłemu ciężkich cierpień psychicznych albo rażące zaniedbanie obowiązków między rodzicami a dziećmi. Takie zachowania prowadzą jednak do niegodności dziedziczenia tylko pod dodatkowymi warunkami, zwłaszcza wtedy, gdy zmarły nie mógł już sam zareagować, na przykład dlatego, że nie wiedział o takim zachowaniu albo nie był już w stanie zmienić swojej ostatniej woli.

Osobę niegodną dziedziczenia traktuje się tak, jakby nie mogła dziedziczyć. Przy dziedziczeniu ustawowym dzieci takiej osoby mogą jednak wejść na jej miejsce. Oznacza to, że nie zawsze cała rodzina tej osoby traci prawo do spadku.

Niegodność dziedziczenia może też przestać mieć znaczenie, jeżeli zmarły tej osobie przebaczył. Takie przebaczenie nie musi mieć formy pisemnej – może wynikać także z zachowania zmarłego. Niegodność dziedziczenia nie występuje więc przy każdym sporze rodzinnym. Konieczne jest zachowanie, które według przepisów prawa jest na tyle ciężkie, że dana osoba może zostać wyłączona od dziedziczenia.