Co zmienia się w Austrii od 1 stycznia 2026 roku?
Od 1 stycznia 2026 roku w Austrii obowiązuje szereg nowych przepisów, które mają bezpośredni wpływ na codzienne życie osób mieszkających i pracujących w tym kraju. W niniejszym artykule przedstawiono najważniejsze informacje, które powinna znać również austriacka Polonia.
Poniżej przedstawiam najważniejsze zmiany w prawie i przepisach, które będą miały bezpośredni wpływ na codzienne życie.
Praca i ubezpieczenia społeczne – co się zmienia dla pracowników?
Praca w minimalnym zakresie (geringfügige Beschäftigung). Od 2026 roku osoby, które pracują jednocześnie na kilku drobnych umowach i których łączny dochód przekracza ustawowy limit 551,10 euro brutto miesięcznie, zostaną objęte obowiązkowym ubezpieczeniem od bezrobocia. Oznacza to wprawdzie wyższe składki, ale jednocześnie uzyskanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w przyszłości.
Jednocześnie należy podkreślić, że osoby pracujące nielegalnie („na czarno”) utracą prawo do świadczeń wypłacanych przez AMS.
Dobrą wiadomością dla pracowników jest natomiast fakt, że część wynagrodzenia:
- za nadgodziny (do 170 euro miesięcznie) oraz
- za pracę w niedziele i święta (do 400 euro miesięcznie)
będzie zwolniona z podatku. W praktyce oznacza to wyższe wynagrodzenie netto, czyli więcej pieniędzy „na rękę”.
Emerytura i praca w starszym wieku
Państwo stopniowo ogranicza dopłaty dla pracodawców oraz zaostrza warunki korzystania z rozwiązań umożliwiających wcześniejsze zakończenie aktywności zawodowej. Dla pracowników oznacza to, że przejście na wcześniejszą emeryturę stanie się trudniejsze i wymagany będzie dłuższy staż pracy.
Zmiany te są odpowiedzią na starzenie się społeczeństwa oraz rosnące koszty systemu emerytalnego.
Podatki – czy zapłacimy więcej?
Choć progi podatkowe będą nadal dostosowywane do inflacji, mechanizm ten obejmie jedynie 2/3 wzrostu cen. Pozostała część zostanie przeznaczona na potrzeby budżetu państwa. W praktyce oznacza to, że wiele osób nie odczuje pełnej rekompensaty inflacji i zapłaci nieco wyższe podatki.
Świadczenia socjalne i wsparcie państwa
Świadczenia socjalne, takie jak Mindestsicherung, zostaną wprawdzie nieznacznie podwyższone, jednak jednocześnie zaostrzone zostaną warunki ich przyznawania, w szczególności w Wiedniu.
W stolicy większy nacisk kładziony będzie na:
- znajomość języka niemieckiego,
- aktywność zawodową oraz gotowość do podjęcia pracy.
Dla rodzin wielodzietnych oraz samotnych rodziców oznacza to konieczność staranniejszego przygotowania dokumentacji oraz liczenie się z częstszymi decyzjami odmownymi.
Pozytywną zmianą jest natomiast wzrost zasiłku pielęgnacyjnego (Pflegegeld) o ok. 2,7%, co ma częściowo zrekompensować rosnące koszty życia osób wymagających opieki.
W 2026 roku nadal możliwa będzie wypłata Familienbeihilfe, jeżeli rodzic pracuje w Austrii, a dziecko mieszka w Polsce. Dotyczy to również dodatku na dziecko (Kinderabsetzbetrag). Należy jednak liczyć się z bardziej rygorystycznymi kontrolami – w szczególności wymagane będą aktualne zaświadczenia ze szkoły lub przedszkola w Polsce. Brak takich dokumentów może skutkować koniecznością zwrotu pobranych świadczeń.
Prawo rodzinne
Rozwód w Austrii – co z dziećmi?
Od 2026 roku praktyka sądowa w Austrii jeszcze silniej akcentuje:
- dobro dziecka,
- rzeczywiste zaangażowanie obojga rodziców,
- faktyczny kontakt dziecka z każdym z nich – także w relacjach transgranicznych.
Sam fakt, że jedno z rodziców jest Polakiem i planuje powrót do Polski, nie daje automatycznego prawa do wyjazdu z dzieckiem.
Szczególnie istotne jest to, że wyjazd dziecka z Austrii do Polski bez zgody drugiego rodzica, nawet „tylko na wakacje”, może zostać uznany za bezprawne uprowadzenie dziecka w rozumieniu Konwencji haskiej.
Zmiany proceduralne obowiązujące od 2026 roku ułatwiają natomiast dochodzenie alimentów w Austrii oraz ich egzekucję wobec rodzica mieszkającego w innym państwie UE, np. w Polsce. Brak regulowania alimentów będzie skutkował szybszymi i bardziej dotkliwymi sankcjami.
Transport, codzienne koszty i ulgi
Cena rocznej winiety autostradowej wzrosła i w 2026 roku wynosi ok. 106,80 euro. Jednocześnie zwiększone zostaną ulgi dla osób dojeżdżających do pracy (Pendlerpauschale), co stanowi dobrą wiadomość dla osób mieszkających poza dużymi miastami.
Nie wszystkie planowane zmiany zostały jeszcze przesądzone, jednak rok 2026 zapowiada się jako początek głębokich reform, które będą miały realny wpływ na sytuację zawodową, rodzinną i finansową wielu osób mieszkających w Austrii.
Agata Wolińska-Umschaden, Polonika nr 312, styczeń-luty 2026